วิธีสมาทานศีล

[Mr.Jo]

เนื่องจากพระพุทธเจ้าสอนว่า ให้รักษาศีล แล้วเจริญสมาธิ จึงจะเกิดปัญญา อย่างน้อยที่สุดศีลห้าต้องบริสุทธิ์ก่อน ต้องชำระศีลให้บริสุทธิ์ก่อนจึงทำสมาธิ การสมาทานศีล (วิรัติศีล) สามารถสมาทานด้วยตนเองก็ได้ สมาทานกับพระภิกษุสามเณรก็ได้ สมาทานต่อหน้าพระพุทธรูป เจดีย์ ต้นโพธิ์ หรือพระบรมสารีริกธาตุก็ได้

ศีลวิรัติ มี 2 อย่าง
1. สมาทานวิรัติ งดเว้นด้วยการสมาทาน
2. สัมปัตตวิรัติ งดเว้นเมื่อมีเหตุการณ์เฉพาะหน้า
ส่วนสมุจเฉทวิรัติศีล หมายถึง ศีลของอริยบุคลผู้ได้บรรลุแล้ว จะมีศีลโดยอัตโนมัติ

การวิรัติศีล
1. สมาทานวิรัติ หมายถึง การที่เราเห็นโทษของกิเลสทางกาย วาจา จึงงดเว้นด้วยการสมาทาน (ถือเอาด้วยดี) โดยที่ยังไม่เจอเหตุการณ์ที่จะให้ล่วงศีล เช่น สมาทานตอนเช้า เป็นต้น
2. สัมปัตวิรัติ หมายถึง การที่เราเจอเหตุการณ์เฉพาะหน้าที่จะล่วงศีล แต่ก็งดเว้นไม่ทำขณะนั้น เช่น ยุงมากัด ก็งดเว้นที่จะไม่ฆ่า

ศีลย่อมบริสุทธิ์โดยอาการ ๔ อย่าง คือ
โดยความบริสุทธิ์แห่งอัธยาศัย ๑
โดยการสมาน ๑
โดยไม่ก้าวล่วง ๑
โดยทำให้เป็นปกติเมื่อมีการก้าวล่วง ๑

จาก. พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จริยาปิฎก เล่ม ๙ ภาค ๓ - หน้าที่ 627

การได้บุญจากศีลนั้น เราต้องตั้งใจงดเว้นไว้ล่วงหน้า หรือสมาทานไว้ เราถึงจะได้อานิสงค์ผลบุญ ถึงแม้ว่าจะไม่พบเหตุการณ์อะไรเลยในวันนั้น ก็ได้บุญจากศีลครบทั้ง 5 ข้อทุกประการ เพราะบุญเกิดจากความตั้งใจงดเว้นนั่นเอง สำหรับเด็กทารก หรือ สัตว์เดรัจฉาน แม้ไม่เคยละเมิดศีล 5 ข้อเลย ก็ไม่ได้ชื่อว่ามีศีลหรือทุศีล เพราะไม่มีจิตตั้งใจงดเว้นนั่นเอง

อานิสงส์ของการรักษาศีล
ศีลข้อ 1 ด้วยเศษของบุญที่รักษาศีลข้อนี้ จะทำให้มีพลานามัยแข็งแรง ปราศจากโรคภัย อายุยืนยาว ไม่มีศัตรูหรืออุบัติเหตุต่าง ๆ มาเบียดเบียนให้ต้องบาดเจ็บ หรือสิ้นอายุเสียก่อนวัยอันควร
ศีลข้อ 2 ด้วยเศษของบุญที่นำมาเกิดเป็นมนุษย์ ทำให้เกิดในตระกูลที่ร่ำรวย การทำมาหาเลี้ยงชีพในภายหน้า มักจะประสบช่องทางที่ดี ทำมาค้าขึ้น และมั่งมีทรัพย์ ทรัพย์สมบัติไม่วิบัติหายนะไปด้วยภัยต่าง ๆ
ศีลข้อ 3 ด้วยเศษของบุญที่รักษาศีลข้อนี้ เมื่อมาเกิดเป็นมนุษย์ ก็จะประสบโชคดีในความรัก มักได้พบรักแท้ที่จริงจังและจริงใจ ไม่ต้องอกหัก อกโรย และอกเดาะ ครั้งเมื่อมีบุตรธิดา ก็ว่านอนสอนง่าย ไม่ดื้อด้าน ไม่ถูกผู้อื่นหลอกลวงไปทำเสียหาย
ศีลข้อ 4 ด้วยเศษของบุญที่รักษาศีลข้อนี้ เมื่อมาเกิดเป็นมนุษย์ จะทำให้มีสุ้มเสียงไพเราะ พูดจามีน้ำมีนวลชวนฟัง มีเหตุผล มีปฏิภาณไวพริบในการเจรจา มีผู้เชื่อฟังและเชื่อถือ
ศีลข้อ 5 ด้วยเศษของบุญในข้อนี้ เมื่อมาเกิดเป็นมนุษย์ ทำให้มีสมอง ประสาท ปัญญา ความคิดแจ่มใส ศึกษาเล่าเรียนสิ่งใดก็แตกฉานและทรงจำง่าย ไม่หลงลืมฟั่นเฟือน เลอะเลือน ไม่เสียสติ

[Mr.Jo]

การอาราธนาศีล 5 ด้วยตัวเอง (ก่อนสวดมนต์บทอื่น ๆ)

บทบูชาพระรัตนตรัย
อิมินา สักกาเรนะ พุทธัง อะภิปูชะยามิ
อิมินา สักกาเรนะ ธัมมัง อะภิปูชะยามิ
อิมินา สักกาเรนะ สังฆัง อะภิปูชะยามิ
ข้าพเจ้า ขอบูชาพระพุทธเจ้า ด้วยเครื่องสักการะนี้ฯ
ข้าพเจ้า ขอบูชาพระธรรม ด้วยเครื่องสักการะนี้ฯ
ข้าพเจ้า ขอบูชาพระสงฆ์ ด้วยเครื่องสักการะนี้ฯ

บทกราบพระรัตนตรัย
อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ ภะคะวา,
พระผู้มีพระภาคเจ้า เป็นพระอรหันต์, ดับเพลิงกิเลสเพลิงทุกข์สิ้นเชิง, ตรัสรู้ชอบได้โดยพระองค์เอง,
พุทธัง ภะคะวันตัง อภิวาเทมิ.
ข้าพเจ้าอภิวาทพระผู้มีพระภาคเจ้า, ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน. (กราบ)
สวากขาโต ภะคะวะตา ธัมโม,
พระธรรม เป็นธรรมที่พระผู้มีพระภาคเจ้า, ตรัสไว้ดีแล้ว,
ธัมมัง นะมัสสามิ.
ข้าพเจ้านมัสการพระธรรม. (กราบ)
สุปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ,
พระสงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้า, ปฏิบัติดีแล้ว,
สังฆัง นะมามิ.
ข้าพเจ้านอบน้อมพระสงฆ์. (กราบ)

คำอารธนาศีล 5
อะหัง ภันเต วิสุง วิสุง รักขะนัตถายะ ติสะระเณนะสะหะ ปัญจะ สีลานิ ยาจามิ
ข้าพเจ้าขอสมาทานศีล 5 พร้อมด้วยไตรสรณคมน์ ต่อหน้าพระพักตร์พระพุทธรูป ต่อคุณพระศรีรัตนตรัย เพื่อประโยชน์แห่งการรักษาเป็นข้อ ๆ
ทุติยัมปิ อะหัง ภันเต วิสุง วิสุง รักขะนัตถายะ ติสะระเณนะสะหะ ปัญจะ สีลานิ ยาจามิ
แม้ครั้งที่ 2 ข้าพเจ้าขอสมาทานศีล 5 พร้อมด้วยไตรสรณคมน์ ต่อหน้าพระพักตร์พระพุทธรูป ต่อคุณพระศรีรัตนตรัย เพื่อประโยชน์แห่งการรักษาเป็นข้อ ๆ
ตะติยัมปิ อะหัง ภันเต วิสุง วิสุง รักขะนัตถายะ ติสะระเณนะสะหะ ปัญจะ สีลานิ ยาจามิ
แม้ครั้งที่ 3 ข้าพเจ้าขอสมาทานศีล 5 พร้อมด้วยไตรสรณคมน์ ต่อหน้าพระพักตร์พระพุทธรูป ต่อคุณพระศรีรัตนตรัย เพื่อประโยชน์แห่งการรักษาเป็นข้อ ๆ

บทนมัสการพระพุทธเจ้า
นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต,
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น
อะระหะโต,
ซึ่งเป็นผู้ไกลจากกิเลส
สัมมาสัมพุทธัสสะ.
ตรัสรู้ชอบได้โดยพระองค์เอง
(สวด 3 จบ)

ไตรสรณคมน์
พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ,
ข้าพเจ้าถือเอาพระพุทธเจ้า เป็นสรณะ
ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ,
ข้าพเจ้าถือเอาพระธรรม เป็นสรณะ
สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ,
ข้าพเจ้าถือเอาพระสงฆ์ เป็นสรณะ
ทุติยัมปิ พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ,
แม้ครั้งที่ ๒ ข้าพเจ้าถือเอาพระพุทธเจ้า เป็นสรณะ
ทุติยัมปิ ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ,
แม้ครั้งที่ ๒ ข้าพเจ้าถือเอาพระธรรม เป็นสรณะ
ทุติยัมปิ สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ,
แม้ครั้งที่ ๒ ข้าพเจ้าถือเอาพระสงฆ์ เป็นสรณะ
ตะติยัมปิ พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ,
แม้ครั้งที่ ๓ ข้าพเจ้าถือเอาพระพุทธเจ้า เป็นสรณะ
ตะติยัมปิ ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ,
แม้ครั้งที่ ๓ ข้าพเจ้าถือเอาพระธรรม เป็นสรณะ
ตะติยัมปิ สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ,
แม้ครั้งที่ ๓ ข้าพเจ้าถือเอาพระสงฆ์ เป็นสรณะ

คำสมาทานศีล 5
ปาณาติปาตา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ
ข้าพเจ้าสมาทานซึ่งสิกขาบท คือ ของดเว้นจากการฆ่าสัตว์ โดยเด็ดขาด
อะทินนาทานา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ
ข้าพเจ้าสมาทานซึ่งสิกขาบท คือ ของดเว้นจากการลักทรัพย์ โดยเด็ดขาด
กาเมสุมิจฉาจารา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ
ข้าพเจ้าสมาทานซึ่งสิกขาบท คือ ของดเว้นจากการประพฤตผิดในกาม โดยเด็ดขาด
มุสาวาทา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ
ข้าพเจ้าสมาทานซึ่งสิกขาบท คือ ของดเว้นจากการกล่าวคำเท็จ โดยเด็ดขาด
สุราเมรยะมัชชะปะมาทัฏฐานา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ
ข้าพเจ้าสมาทานซึ่งสิกขาบท คือ ของดเว้นจากการกินเครื่องดองและของเมา โดยเด็ดขาด

อิมานิ ปัญจะ สิกขา ปทานิ สมาธิยามิ
ข้าพเจ้าขอสมาทานสิกขาบทห้าประการเหล่านี้
(สวด 3 จบ)

[Mr.Jo]

การอาราธนาศีล 8 ด้วยตัวเอง (ก่อนสวดมนต์บทอื่น ๆ)

บทบูชาพระรัตนตรัย
อิมินา สักกาเรนะ พุทธัง อะภิปูชะยามิ
อิมินา สักกาเรนะ ธัมมัง อะภิปูชะยามิ
อิมินา สักกาเรนะ สังฆัง อะภิปูชะยามิ
ข้าพเจ้า ขอบูชาพระพุทธเจ้า ด้วยเครื่องสักการะนี้ฯ
ข้าพเจ้า ขอบูชาพระธรรม ด้วยเครื่องสักการะนี้ฯ
ข้าพเจ้า ขอบูชาพระสงฆ์ ด้วยเครื่องสักการะนี้ฯ

บทกราบพระรัตนตรัย
อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ ภะคะวา,
พระผู้มีพระภาคเจ้า เป็นพระอรหันต์, ดับเพลิงกิเลสเพลิงทุกข์สิ้นเชิง, ตรัสรู้ชอบได้โดยพระองค์เอง,
พุทธัง ภะคะวันตัง อภิวาเทมิ.
ข้าพเจ้าอภิวาทพระผู้มีพระภาคเจ้า, ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน. (กราบ)
สวากขาโต ภะคะวะตา ธัมโม,
พระธรรม เป็นธรรมที่พระผู้มีพระภาคเจ้า, ตรัสไว้ดีแล้ว,
ธัมมัง นะมัสสามิ.
ข้าพเจ้านมัสการพระธรรม. (กราบ)
สุปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ,
พระสงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้า, ปฏิบัติดีแล้ว,
สังฆัง นะมามิ.
ข้าพเจ้านอบน้อมพระสงฆ์. (กราบ)

คำอารธนาศีล 8
อะหัง ภันเต ติสะระเณนะ สะหะ อัฏฐะ สีลานิ ยาจามิ
ข้าพเจ้าขอสมาทานศีล 8 พร้อมด้วยไตรสรณคมน์ ต่อหน้าพระพักตร์พระพุทธรูป ต่อคุณพระศรีรัตนตรัย
ทุติยัมปิ อะหัง ภันเต ติสะระเณนะ สะหะ อัฏฐะ สีลานิ ยาจามิ
แม้ครั้งที่ 2 ข้าพเจ้าขอสมาทานศีล 8 พร้อมด้วยไตรสรณคมน์ ต่อหน้าพระพักตร์พระพุทธรูป ต่อคุณพระศรีรัตนตรัย
ตะติยัมปิ อะหัง ภันเต ติสะระเณนะ สะหะ อัฏฐะ สีลานิ ยาจามิ
แม้ครั้งที่ 3 ข้าพเจ้าขอสมาทานศีล 8 พร้อมด้วยไตรสรณคมน์ ต่อหน้าพระพักตร์พระพุทธรูป ต่อคุณพระศรีรัตนตรัย

บทนมัสการพระพุทธเจ้า
นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต,
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น
อะระหะโต,
ซึ่งเป็นผู้ไกลจากกิเลส
สัมมาสัมพุทธัสสะ.
ตรัสรู้ชอบได้โดยพระองค์เอง
(สวด 3 จบ)

ไตรสรณคมน์
พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ,
ข้าพเจ้าถือเอาพระพุทธเจ้า เป็นสรณะ
ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ,
ข้าพเจ้าถือเอาพระธรรม เป็นสรณะ
สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ,
ข้าพเจ้าถือเอาพระสงฆ์ เป็นสรณะ
ทุติยัมปิ พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ,
แม้ครั้งที่ ๒ ข้าพเจ้าถือเอาพระพุทธเจ้า เป็นสรณะ
ทุติยัมปิ ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ,
แม้ครั้งที่ ๒ ข้าพเจ้าถือเอาพระธรรม เป็นสรณะ
ทุติยัมปิ สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ,
แม้ครั้งที่ ๒ ข้าพเจ้าถือเอาพระสงฆ์ เป็นสรณะ
ตะติยัมปิ พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ,
แม้ครั้งที่ ๓ ข้าพเจ้าถือเอาพระพุทธเจ้า เป็นสรณะ
ตะติยัมปิ ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ,
แม้ครั้งที่ ๓ ข้าพเจ้าถือเอาพระธรรม เป็นสรณะ
ตะติยัมปิ สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ,
แม้ครั้งที่ ๓ ข้าพเจ้าถือเอาพระสงฆ์ เป็นสรณะ

คำสมาทานศีล 8
ปาณาติปาตา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ
ข้าพเจ้าสมาทานซึ่งสิกขาบท คือ ของดเว้นจากการฆ่าสัตว์ โดยเด็ดขาด
อะทินนาทานา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ
ข้าพเจ้าสมาทานซึ่งสิกขาบท คือ ของดเว้นจากการลักทรัพย์ โดยเด็ดขาด
อะพรัหมะจะริยา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ
ข้าพเจ้าสมาทานซึ่งสิกขาบท คือ เว้นจากอสัทธรรม กรรมอันเป็นข้าศึกแก่พรหมจรรย์
มุสาวาทา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ
ข้าพเจ้าสมาทานซึ่งสิกขาบท คือ ของดเว้นจากการกล่าวคำเท็จ โดยเด็ดขาด
สุราเมรยะมัชชะปะมาทัฏฐานา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ
ข้าพเจ้าสมาทานซึ่งสิกขาบท คือ ของดเว้นจากการกินเครื่องดองและของเมา โดยเด็ดขาด
วิกาละโภชนา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ
ข้าพเจ้าสมาทานซึ่งสิกขาบท คือ เว้นจากบริโภคอาหารในเวลาวิกาล
นัจจะคีตะวาทิตะ วิสูกะทัสสะนา มาลาคันธะ วิเลปะนะ ธาระณะ มัณฑะนะ วิภูสะนัฏฐานา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ
ข้าพเจ้าสมาทานซึ่งสิกขาบท คือ เว้นจากพูด ฟัง ฟ้อนรำ ขับร้องและประโคมเครื่องดนตรีต่าง ๆ และดูการเล่นที่เป็นข้าศึกแก่กุศล และทัดทรงตกแต่งร่างกายด้วยเครื่องประดับและดอกไม้ของหอม เครื่องทาเครื่องย้อม ผัดผิวให้งามต่าง ๆ
อุจจาสะยะนะ มะหาสะยะนา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ
ข้าพเจ้าสมาทานซึ่งสิกขาบท คือ เว้นจากนั่ง นอน เหนือเตียง ตั่ง มีเท้าสูงเกินประมาณ และที่นั่ง ที่นอนอันสูงใหญ่ ภายในใส่นุ่นและสำลี อาสนะอันวิจิตรไปด้วยลวดลายงามด้วยเงินทองต่าง ๆ

อิมานิ อัฏฐะ สิกขาปะทานิ สะมาทิยามิ
ข้าพเจ้าขอสมาทานสิกขาบทแปดประการเหล่านี้
(สวด 3 จบ)

[Mr.Jo]

คำลาบวช
อัฏฐะ สิกขัง ปัจจักขามิ
ทุติ อัฏฐะ สิกขัง ปัจจักขามิ
ตติ อัฏฐะ สิกขัง ปัจจักขามิ
ข้าพเจ้าขอลาพักจากการรักษาศีล ๘ เพื่อรักษาศีล ๕