ฤดูกาล ( เวลา ) เกิดจากโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์มีลักษณะเป็นวงรี ( เกือบกลม ) มีระยะห่างจากดวงอาทิตย์ไม่เท่ากัน และโลกหมุนรอบตัวเอง โดยมีแกนหมุนของโลกเอียงประมาณ 23.5 องศา กับแกนการโคจรรอบดวงอาทิตย์ ( ในอดีตคนโบราณ เชื่อว่าดวงอาทิตย์โคจรรอบโลกไปตามขอบโค้งของฟ้า เรียกว่า สุริยวิถี หรือ สุริยยาตร์ ) โดยจะหันซีกโลกด้านเหนือเข้าหาดวงอาทิตย์ในวันที่ 22 มิถุนายน ถือว่าอยู่ในฤดูร้อน หันซีกโลกด้านใต้เข้าหาดวงอาทิตย์ในวันที่ 22 ธันวาคม ถือว่าอยู่ในฤดูหนาว และหันซีกโลกด้านข้างเข้าหาดวงอาทิตย์ ในวันที่ 21 มีนาคม และ 23 กันยายน ถือว่าอยู่ในฤดูใบไม้ผลิและฤดูใบไม้ร่วงตามลำดับ ในบริเวณเส้นศูนย์สูตรของโลก ฤดูกาลจะไม่แตกต่างกันมากนัก
ปรากฏการณ์นี้ นับจากวันที่โลกมาอยู่ตรงบริเวณเส้นศูนย์สูตรฟ้า เป็นวันเริ่มต้นของฤดูใบไม้ผลิ มีกลางวันและกลางคืนยาวเท่ากัน เมื่อโลกโคจรกับมาถึงจุดเดิมอีกครั้ง เรียกว่า หนึ่งรอบปี ( ปีฤดูกาล ) มีระยะเวลาเฉลี่ย 365.242 วัน ( 365.25 วัน ) แบ่งออกเป็น 4 ฤดูกาล ฤดูกาลละ 3 เดือน เฉลี่ยเดือนละ 30 วัน
ชาวจีนมีการแบ่งฤดูกาล ( สารทใหญ่ ) , เดือน ( สารทเดือน ) และปักษ์ ( สารทเล็ก ) มีราศีล่าง ( นักษัตร ) และชื่อสารทเล็กดังต่อไปนี้
| ฤดูกาล | เดือน ( มาศ ) | 24 สารทเล็ก ( ปักษ์ ) | |
| สารทใหญ่ | ราศีล่างเดือน - สารทเดือน | ลำดับสารทเล็ก - ชื่อสารทเล็ก | ระยะเวลาประมาณ |
| ฤดูใบไม้ผลิ | 寅 ( /3 ) - กุมภาพันธ์ | 1 - ( 1 ) ลิบชุน | 30 วัน |
| 2 - ( 2 ) อู๋จุ้ย | |||
| 卯 ( /4 ) - มีนาคม | 3 - ( 3 ) เก๋งเต็ก | 30 วัน | |
| 4 - ( 4 ) ชุนฮุน | |||
| 辰 ( /5 ) - เมษายน | 5 - ( 5 ) เช็งเม้ง | 30 วัน | |
| 6 - ( 6 ) ก๊อกอู๋ | |||
| ฤดูร้อน | 巳 ( /6 ) - พฤษภาคม | 7 - ( 1 ) ลิบแฮ่ | 30 วัน |
| 8 - ( 2 ) เสี่ยวมั๊ว | |||
| 午 ( /7 ) - มิถุนายน | 9 - ( 3 ) มั่งเจ็ง | 30 วัน | |
| 10 - ( 4 ) แฮ่จี่ | |||
| 未 ( /8 ) - กรกฏาคม | 11 - ( 5 ) เสี่ยวซู๊ | 30 วัน | |
| 12 - ( 6 ) ไต้ซู๊ | |||
| ฤดูใบไม้ร่วง | 申 ( /9 ) - สิงหาคม | 13 - ( 1 ) ลิบชิว | 30 วัน |
| 14 - ( 2 ) ซู่ซู๊ | |||
| 酉 ( /10 ) - กันยายน | 15 - ( 3 ) แปะโล่ว | 30 วัน | |
| 16 - ( 4 ) ชิวฮุน | |||
| 戌 ( /11 ) - ตุลาคม | 17 - ( 5 ) ฮั่งโล่ว | 30 วัน | |
| 18 - ( 6 ) ซึงกั่ง | |||
| ฤดูหนาว | 亥 ( /12 ) - พฤศจิกายน | 19 - ( 1 ) ลิบตัง | 30 วัน |
| 20 - ( 2 ) เสี่ยวเสาะ | |||
| 子 ( /1 ) - ธันวาคม | 21 - ( 3 ) ไต้เสาะ | 30 วัน | |
| 22 - ( 4 ) ตังจี่ | |||
| 丑 ( /2 ) - มกราคม | 23 - ( 5 ) เสี่ยวฮั้ง | 30 วัน | |
| 24 - ( 6 ) ไต้ฮั้ง | |||
ชาวจีนมีปฏิทินฤดูกาลที่ถูกกำหนดโดยภูมิโหราศาสตร์ สภาพแวดล้อมทางดินฟ้าอากาศ กำหนดวิถีการดำเนินชีวิต เริ่มตั้งแต่ การเพาะปลูก การดำนา การหว่าง การไหว้ฟ้าดิน ( อาทิตย์ ) การไหว้บรรพบุรุษ การสีข้าว การเก็บเกี่ยว การไหว้สารทกลางปี การไหว้พระจันทร์ การกินเจ การถือศีล การขอบคุณเทพเจ้า ฯลฯ แบ่งฤดูกาลออกเป็น 4 ฤดูกาล คือ ฤดูใบไม้ผลิ ฤดูร้อน ฤดูใบไม้ร่วง ฤดูหนาว ในแต่ละฤดูแบ่งออกเป็น 3 เดือน ( สารทเดือน ) ในแต่ละเดือนแบ่งออกเป็น 2 สารทเล็ก ( หรือปักษ์ ) ใน 1 สารทเล็ก ( 1 ปักษ์ ) มีจำนวน 15 วัน หรือมากกว่า ( คิดตามจันทรคติเปรียบเทียบกับสุริยคติสัมพันธ์กัน )
